Detour

When you're born into trouble
You live the blues
Massive Attack, 'Live With Me'

Tussen begin- en eindtitels verlopen hooguit 68 minuten. Het geheel kostte de PRC studio's een schrale 118.000 dollar. Opgenomen in amper zes dagen tijd door regisseur Edgar G. Ulmer, de patroonheilige van de low-budget film. 'Detour' werd ingeblikt als een tussendoortje, maar verwierf tijdens de film noir herappreciatie in de jaren zeventig een cultstatus. Terecht. De film is een cynische oorkonde, een fresco van zelfdestructie en rauwe lotsbestemming. Een duivelsvers met spuug in de mond.

Deze gecompresseerde road movie vertelt de saga van Al Roberts, een eenzaat die dreigt te verdwijnen uit de dialoog der mensen. In een wisselend decor van striemende regen en verzengende woestijnhitte ontwikkelt dit verhaal een somber idioom. We zien de onthutsende desintegratie van een persoonlijkheid, een vertelling over de ineenstorting van het perspectief om aan je leven een eigen wending te geven. Elke mogelijkheid tot verlossing wordt in deze parabel schamper onthaald. Op de maatschappij hoeft Al Roberts niet te rekenen: in 'Detour' is de medemens als een infectie, een stoorzender, een tumor bovenop de eigen verglijding naar de afgrond. De collectiviteit is er een vacuüm dat op springen staat, van sociale ontferming is hier geen moment sprake.

Het noodlot jaagt in deze film als een heidebrand door het verhaal, fnuikt alle beschikbare morele alternatieven. Langs zijn onfortuinlijke tocht van oost- naar westkust begaat Al Roberts één fatale misstap. De natuurlijke dood van een man die hem als lifter oppikte, stemt hem tot paniek en door zijn angst (en onhandigheid) beschuldigt men hem uiteindelijk van moord. Hij verandert in een professioneel slachtoffer van het lot en werd zo een voorafspiegeling van de antiheld, een figuur die het genre de jaren daarna nog minutieus zou verfijnen.

De film reflecteert een pre-Jack Kerouack bewustzijn van de snelweg als een eenzame spiegel van de ziel. 'Detour' is film noir uitgepuurd tot zijn zuiverste vorm.